Terug naar hoofdinhoud




Gepubliceerd op:
04 mei 2026

Gewijzigd op:
21 april 2026

Gelezen: 187 x

De geschiedenis van Uitgeverij Ordeman

Ordeman had geen reguliere grafische opleiding genoten maar had als linkse activist grafische ervaring opgedaan in de ALSV-drukkerij aan de Witte Singel in Leiden die later werd omgevormd tot de door hem naamgegeven Leidse Socialistiese Drukkerij (LSD) aan de Morsstraat. Daarna verhuisde hij in opdracht van de KEN(ml), de politieke organisatie waarvan hij lid was, naar Rotterdam om daar enkele jaren leiding te geven aan de landelijke drukkerij van de net opgerichte SP (Socialistiese Partij) in de Crooswijkse Rubroekstraat, waar hij onder andere samenwerkte met Remi Poppe en Koos van Zomeren onder centraal bevel van Daan Monjé.

De start van een eigen drukkerij was enerzijds ingegeven door geldnood (de SP bood een vergoeding waar de honden niet van konden leven), anderzijds door de behoefte om de wereld kond te doen van zijn opvattingen over het wereldgebeuren waarvoor in die tijd in de SP geen plaats was. Een drukkerij beginnen zonder geld en zonder klanten was een hachelijk karwei. De eerste drukopdracht was dan ook de productie van foldertjes waarmee reclame voor de zaak werd gemaakt naar middenstanders in het Oude Noorden en Crooswijk. Daaruit volgden de eerste drukopdrachten. Spoedig daarna kwamen de vaste grotere klanten zoals de wijkorganen die met gemeentelijke subsidie maandelijks wijkkranten lieten maken en diverse stedelijke en landelijke actiegroepen.

Het geld dat verdiend werd en de tijd die over bleef werden volledig besteed aan de opbouw van een boekenfonds waarvan de eerste uitgave in december 1975 direct zeer succesvol was, een brochure van 32 pagina’s over Molukkers, die binnen een week na de treinkaping in Beilen werd geproduceerd en verspreid en die een oplage van meer dan 10.000 exemplaren haalde. Vele uitgaven volgden, zo'n honderdvijftig brochures en boeken, poëzie, romans en werken over politiek, milieu en derde wereld. Daarnaast werden jarenlang de Te Agenda (een scholierenagenda, initiatief van een groep scholieren uit Oegstgeest) en de Solidariteitsagenda (een initiatief van Oxfam Wereldwinkel in Antwerpen) uitgegeven.

Aan de fondsvorming werden belangrijke bijdragen geleverd door Richard van den Brink en Liesbeth den Haan. In de jaren tachtig werden in samenwerking met Malek Messaoudi onder de imprint Uitgeverij Hiwar/Editions Hiwar werken uitgegeven uit en over Noord-Afrika in het Nederlands, Frans en Arabisch. In die tijd werden ook ansichtkaarten uitgegeven en cassettes met muziek uit maghreb en balkan. De uitgeverij verhuisde in de loop der jaren met de drukkerij mee naar Kralingen (Jaffadwarsstraat, 1980) en het Centrum van Rotterdam (Schiestraat 14,1985) en doorstond enkele faillissementen.

Toen Ordeman begin 1991 zijn drukkerij verkocht aan Jan Goos, daalde daarmee het aantal boekprodukties. In de jaren negentig zijn weinig nieuwe uitgaven gedaan en ook het nog leverbare fonds werd nauwelijks meer gedistribueerd. Ordeman verhuisde vervolgens met archief en voorraad naar zijn geboortestreek, het naargeestige Noordhollandse VVD-dorp Landsmeer. Een nieuwe verhuizing vond plaats in 2024 naar Purmerend, de stad van zijn middelbare schooltijd. Een fondsoverzicht staat elders op deze site (Lijstjes).


Eén reactie

Eerdere artikelen

| Weblog
Soms is de naam van een plant voor mij volstrekt onbegrijpelijk. Wat heeft de paardenbloem nou met een paard te maken?
| Weblog
Dit is de skrien. Jaren geleden besloten we om eindelijk eens het vochtige souterrain dat vol stond met oud huisraad, kachels, koelkasten, schotelantennes, boilers en andere kapotte elektrische apparaten leeg te ruimen. Het was allemaal zo waardeloos dat zelfs de zigeuner met het witte paard het niet gratis wilde weghalen. In een donkere hoek stond dit dressoir, zeker honderd jaar oud.
| Weblog
Alles wat een mens in zijn leven meemaakt, hoe belangrijk of onbelangrijk ook, wordt opgeslagen in het menselijk brein. Daar kunnen die ervaringen voor altijd ongebruikt opgeslagen blijven maar ze kunnen ook vele jaren later opeens tevoorschijn komen. Bijvoorbeeld in dromen waarin mensen of gebeurtenissen van lang geleden opeens figureren. Ik kan het mij nauwelijks voorstellen dat ergens in mijn hersenen bijna tachtig jaar aan kennis en ervaring bewaard ligt.
0
Shares